Bir yazının yalnızca başlıklarını okuduğumda düşüncenin nasıl ilerlediğini anlayabilmek istiyorum. Başlıklar etkileyici ama birbirinden kopuksa metnin yapısı görünmez kalır. Ben son düzenlemede başlıkları ayrı bir listeye çıkarıp bu küçük okuma testini yaparım.
Başlık okura bir yön sözü verir
“Yeni bir başlangıç” pek çok bölüme uyabilir. “Araştırma notlarını üç karara ayırmak” ise neyle karşılaşacağımızı daha açık söyler. Her başlığı uzun yapmak gerekmiyor; ait olduğu bölümün işini anlatması gerekiyor.
Aynı metinde bütün bölümlerin “Neden önemli?” diye başlaması taramayı zorlaştırır. Bölümler farklı sorulara cevap veriyorsa başlıkları da bu farkı taşımalıdır. Tekrarlanan kelime dizileri yerine gerçek ayrımları görünür kılarım.
Alt başlık gerçekten alt konu mu?
Bir bölümün altında yer alan alt başlık, o bölümün sorusunu ayrıntılandırmalı. Yeni bir ana düşünceyi yalnızca daha küçük görünmesini istediğimiz için alt seviyeye koymak yapıyı karıştırır. Görsel boyutla içerik ilişkisini birbirine karıştırmam.
Örneğin “İçerik envanteri” bölümünün altında kaynak toplama ve kayıt alanları bulunabilir. Yayın sonrası izleme ise aynı bölümün küçük ayrıntısı değil, sonraki bir süreç aşaması olabilir. Hiyerarşi konu ilişkisini göstermelidir.
Tasarım ve anlam birlikte çalışsın
Kodda kullanılan başlık seviyeleri ile sayfanın görünür yapısı uyumlu olmalı. Sırf boyutu uygun diye bir başlık seviyesini seçmek yerine tasarımın o seviyeyi doğru biçimde göstermesi sağlanmalıdır. Bu, uygulama ekibiyle içerik ekibinin ortak kontrolüdür.
Uzun bir rehberde içindekiler bölümü başlıklardan üretilebilir. Ancak başlıklar belirsizse otomatik içindekiler de belirsiz olur. Teknik otomasyon editoryal kararın yerini alamaz.
Son prova
Başlık listesini, metni daha önce okumamış birine gösteririm. Hangi bölümde hangi cevabı arayacağını söyleyebiliyor mu? İki bölüm aynı şeyi vaat ediyorsa birleştirmek veya ayrımı güçlendirmek gerekebilir.
Bilgi mimarisi sitenin bütünü için ne yapıyorsa başlık düzeni de tek sayfa için benzer bir yön bulma işi yapar. Güzel görünmesi değerli, fakat önce anlamlı bir sıra sunması gerekir.