Bir taslağın beşinci sürümü daha iyi görünebilir, fakat önceki sürümdeki kaynak bağlantısı kaybolmuş olabilir. Ben yapay zekâ destekli üretimde yalnızca son metni saklamanın bazı editoryal kararları görünmez bıraktığını düşünüyorum.
Ne kayda değer?
Görevin amacı, kullanılan kaynaklar, önemli düzeltmeler ve onaylanan son sürüm çoğu işte temel kayıttır. Her küçük denemeyi sonsuza kadar tutmak şart değildir. Gereksiz veya hassas bilgilerin saklanması ayrıca değerlendirilmelidir.
Özellikle bir iddia çıkarıldıysa veya örnek senaryo gerçek deneyim gibi yazıldığı için düzeltildiyse bu kararın nedeni kaydedilebilir. Sonraki editör aynı cümleyi yeniden eklerken geçmiş sorunu görebilir.
Kaynak ile çıktı ayrı dursun
Yapay zekânın ürettiği özet, asıl kaynağın yerine geçmemeli. Kaynak bağlantısını ve ilgili tarihi ayrı tutarım. Model çıktısındaki ifade daha sonra değişse bile dayandığımız bilgiye ulaşılabilmelidir.
Taslak, incelenmiş sürüm ve yayımlanmış sürüm de farklı durumlardır. Dosya adında “son” yazması incelemenin tamamlandığını göstermez. Dosya düzeni ortak bir durum diliyle desteklenmelidir.
Değişikliği neden yaptık?
Yalnızca farkları görmek bazen yeterli olmaz. İddia daraltıldı, ton yumuşatıldı veya tekrarlanan bölüm kaldırıldı gibi kısa gerekçeler sonraki güncellemede yol gösterir. Bunlar bir savunma dosyası değil, editoryal hafızadır.
Araç veya model bilgisi belirli bir inceleme için gerekiyorsa kayda eklenebilir. Ama teknik ayrıntılar okura anlamlı bilgi vermiyorsa her birini yayın sayfasına taşımak gerekmez. İç kayıt ile okura yapılacak açıklama farklı amaçlar taşır.
Yeniden kullanımdan önce
Eski bir taslağı yeni yazıya dönüştürürken önce kaynakların güncelliğini ve hangi kısımların onaylanmış olduğunu kontrol ederim. Taslağın dosyada bulunması, hâlâ doğru olduğu anlamına gelmez.
Ben iyi bir sürüm kaydını, aylar sonra metne döndüğümüzde nerede editoryal karar verdiğimizi anlayabilmemizle ölçüyorum. Böylece yalnızca cümleleri değil, onları yayımlanabilir kılan düşünceyi koruruz.