“Güzel olmuş” iyi niyetli bir yorum olabilir, ama neden yayımlanabileceğini açıklamaz. Ben kalite değerlendirmesinde birkaç açık ölçütün hem yazarı hem editörü daha iyi bir konuşmaya taşıdığını düşünüyorum.
Önce geçemeyecek hataları ayırın
Uydurulmuş deneyim, desteklenmeyen önemli iddia veya yanlış kişiye atfedilmiş bilgi, güçlü üslupla telafi edilemez. Bunlar düzeltilmeden genel puan ortalamasıyla metni kabul etmem. Bazı ölçütler tercih değil yayın koşuludur.
Kaynak kontrolü ve örnek ile deneyim ayrımı bu temel kontrolün parçalarıdır. Doğrulanamayan bölüm açıkça çözülmelidir.
Beş açıdan okuyun
Doğruluk: İddiaların dayanağı ve sınırı belli mi? Kapsam: Başlığın sorduğu soru gerçekten yanıtlanıyor mu? Katkı: Okura yeni bir ayrım, uygulama veya açıklama sunuluyor mu? Yapı: Bölümler mantıklı sırada mı? Ses: Metin yayın kimliğiyle uyumlu ve doğal mı?
Bu başlıkların her biri için kısa kanıt notu yazmak yeterli olabilir. “Yapı zayıf” yerine hangi iki bölümün aynı işi yaptığını belirtmek düzenlemeyi mümkün kılar. Değerlendirme sonuç üretmeli, yalnızca hüküm vermemelidir.
Her tür aynı biçimde ölçülmez
Bir soru–cevap yazısı ile kişisel yorum aynı bölüm düzenini taşımayabilir. Kontrol listesi kısa olabilir; kapsamlı rehber daha uzun açıklama gerektirebilir. Kelime sayısını tek başına kalite ölçütü yapmam.
Ama biçim farklılığı soruya cevap vermeme gerekçesi değildir. Kısa yazı da tamamlanmış bir düşünce taşımalı, uzun yazı da tekrarlarla genişlememelidir.
Sonuç bir düzenleme kararı olsun
Yayıma hazır, belirli düzeltmeler gerekiyor veya yeniden düşünülmeli gibi durumlar kullanılabilir. Her düzeltmenin sorumlusu ve hangi sürümde kontrol edildiği görünür olmalı. Son okumada önceki notların gerçekten çözülüp çözülmediğine bakarım.
Ben kalite çerçevesini yazıları birbirine benzetmek için değil, farklı anlatım biçimlerinin aynı güvenilirlik ve özen düzeyini taşıması için kullanıyorum.