Aynı fotoğraf iki ayrı sayfada farklı işler yapabilir. Birinde yalnızca atmosfer kurar, diğerinde ürünün belirli bir ayrıntısını gösterir. Bu yüzden alternatif metni dosyanın değişmez etiketi gibi değil, bağlamla birlikte verilen bir içerik kararı olarak ele alırım.
Önce görselin görevini söyleyin
Fotoğraf, grafik, bağlantı ikonu veya dekoratif bir doku aynı biçimde açıklanmaz. Okur görseli göremediğinde hangi bilgiyi kaybeder? Ben ilk taslağı bu soruyla yazarım.
W3C’nin alternatif metin karar ağacı görselin bilgi ve işlevine göre düşünmeyi öneren yararlı bir kaynaktır. Yalnızca dekoratif olan bir görsel için boş alternatif metin uygun olabilir; anlam taşıyan görseli aynı şekilde ele almamak gerekir.
Bir örneği karşılaştıralım
Kurgusal bir ürün sayfasında çantanın iç bölmeleri gösteriliyor. “Güzel siyah çanta fotoğrafı” görünür bir nesneyi adlandırır ama görselin asıl katkısını kaçırır. “Fermuarlı iç cep ve iki açık bölmenin göründüğü çanta içi” açıklaması o sayfadaki bilgiyi daha iyi aktarabilir.
Aynı fotoğraf yalnızca bir kapak kolajının dekoratif parçasıysa bağlam değişir. Her kullanım için uzun açıklama yazmak otomatik olarak daha erişilebilir bir sonuç üretmez. Gereksiz tekrar da dinlemeyi zorlaştırabilir.
Grafikte bütün veri tek cümleye sığmaz
Bir grafik önemli sonuçlar taşıyorsa kısa alternatif metnin yanında metinsel açıklama veya veri tablosu gerekebilir. Ana eğilimi söylemek, okuyucunun ayrıntılı verilere erişmesinin yerine geçmez. Bu ihtiyaç içerik hazırlığında planlanmalıdır.
Görsel üzerindeki yazı zaten yakınındaki metinde eksiksiz bulunuyorsa tekrarın gerekli olup olmadığını değerlendiririm. İşlevsel bir görsel bağlantıysa görünüşünden çok ne yaptığı anlaşılmalıdır.
Anahtar kelime deposu yapmayın
Alternatif metne konuyla ilgisiz arama ifadeleri doldurmak, görseli anlayamayan kişinin ihtiyacını karşılamaz. Ben açıklamayı yüksek sesle okuyup sayfa içinde ne kattığını kontrol ederim.
Son kontrolde mobil içerik düzenini ve görselin kırpılmış hâlini de düşünürüm. Metin, artık görünmeyen bir ayrıntıyı tarif ediyorsa dosya doğru olsa bile kullanım yanlıştır. Görsel ve açıklaması birlikte yönetilmelidir.