İki dilde yayın yapmak, aynı cümleyi başka kelimelerle tekrar etmekten fazlasını gerektirir. Okuyucunun konuya ne kadar aşina olduğu, bir terimin nasıl kullanıldığı ve cümlenin doğal ritmi değişebilir.
Önce korunması gereken anlamı belirleyin: ana düşünce, gerçek bilgiler, rol ve sonuç sınırı. Ardından ifadeyi hedef dilde yeniden okuyun. Türkçedeki samimi bir hitap İngilizcede gereğinden fazla kişisel gelebilir; İngilizce bir sektör terimi Türkçe metinde açıklama isteyebilir.
İyi bir kontrol yöntemi iki versiyonun aynı soruyu yanıtlayıp yanıtlamadığına bakmaktır. Sözcük sayıları eşleşmek zorunda değildir; anlam ve verilen söz eşleşmelidir.
Çeviride önce hangi cümleyi işaretlerim?
Ben ilk okumada anlamı kolayca büyüyebilecek ifadeleri seçerim: sonuç cümleleri, rol tanımları, karşılaştırmalar ve kesinlik taşıyan sözcükler. Türkçede bir öneri olarak duran cümle, İngilizcede zorunlu kural gibi görünmemeli. Aynı biçimde bir katkı, çeviride projenin tamamının sahipliğine dönüşmemeli.
Bu yüzden çeviri kontrolünü yalnızca dil bilgisi düzeltmesi olarak görmem. İki metinde aynı sorumluluk sınırının korunup korunmadığına bakarım. Sayılar, tarihler, bağlantılar ve özel adlar da ayrı bir geçişte kontrol edilir.
Bir örneği yeniden yazmak
“Bu yöntemi başlangıç olarak kullanabilirsiniz” cümlesinin karşılığı, yöntemin her koşulda en iyi seçenek olduğunu söylememeli. “A useful starting point” gibi bir yapı aynı öneri düzeyini koruyabilir. Sözcükler değişirken kesinlik derecesi sabit kalır.
Öte yandan Türkçede anlaşılır olan bir sektör kısaltması İngilizce okuyucu için aynı anlama gelmeyebilir. Gerekli yerde kısa tanım eklemek, metne yeni bir iddia eklemek değildir; mevcut anlamı erişilebilir kılmaktır.
İki aşamalı okuma yapın
İlk geçişte hedef dilde tek başına okuyun. Doğal akıyor mu, başlık vaadi karşılanıyor mu, örnek anlaşılır mı? İkinci geçişte kaynak metinle bölüm bölüm karşılaştırın. Eksilen koşul, değişen rol veya atlanan kaynak var mı?
Ben iki okumayı ayırmanın faydalı olduğunu düşünüyorum. Sürekli kaynağa bakmak doğal olmayan cümleleri görünmez kılabilir; yalnızca hedef metne bakmak ise anlam kaymasını kaçırabilir. İki bakış farklı hataları yakalar.
Güncelleme eşleşmesini koruyun
Bir dilde yapılan önemli düzeltmenin diğer sürümde de tamamlandığı kayıtlı olmalı. Aynı yayın tarihi, aynı içerik durumunun kanıtı değildir. Çeviri kimliği ve değişiklik notu, iki dilin zaman içinde birbirinden uzaklaşmasını azaltır.